De Europese landbouw staat voor een historische opdracht: de overgang naar een duurzamer, regeneratief systeem. Boeren willen graag verduurzamen, maar lopen aan tegen een hardnekkig probleem: de financiering. Terwijl de noodzaak voor verandering steeds urgenter wordt, blijkt de businesscase voor regeneratieve landbouw voor veel financiers onvoldoende overtuigend. Waarom is dat gesprek zo moeilijk? En hoe kunnen we de kloof tussen boeren en financiers overbruggen?
Angelique van Gerner, met meer dan twintig jaar ervaring in de groene bankensector, ziet dagelijks hoe moeilijk het is om financiers te betrekken bij transitieprojecten. “Op papier is de businesscase voor regeneratieve landbouw vaak solide, zeker als je kijkt naar een termijn van tien jaar,” legt ze uit. “Maar financiers schrikken terug voor twee dingen: het waargenomen risico en de volatiliteit.”
Een transitie naar een regeneratief businessmodel vraagt een aanlooptijd van zo’n vijf jaar – zónder aflossingen, dus. Boeren hebben die tijd nodig om hun bodem te herstellen, te investeren in nieuwe methoden en hun bedrijfsmodellen aan te passen. Financiers daarentegen willen zekerheid en voorspelbaarheid. Nu, en niet over vijf jaar pas. “Dat spanningsveld maakt het lastig,” zegt Van Gerner. “Bovendien is de landbouw afhankelijk van de natuur, die door klimaatverandering steeds onvoorspelbaarder wordt. Financiers mijden daarom liever het risico.”
“De kern van het probleem: boeren en financiers spreken elkaar voorbij – en dat blokkeert de transitie.”
Banken opereren vanuit een andere logica. Zij willen een kant-en-klaar plan, maar begrijpen vaak niet hoe het er op de boerderij echt aan toe gaat. “Wat ontbreekt, is verbinding,” stelt Van Gerner. “Die verbinding kan worden gelegd door iemand die tussen beide werelden kan vertalen – iemand die zowel de realiteit van de boer als de financiële logica begrijpt.”
Vanuit dit gedachtegoed en haar ervaring heeft Angelique van Gerner stichting RAAP! (Regenerate-as-a-Project) in het leven geroepen. RAAP! helpt boeren om de ‘financiële taal’ te spreken en hiermee de brug te slaan tussen de praktijk van de boerderij en de eisen van financiers. Daarnaast zet RAAP! zich in om regeneratieve landbouw op te schalen in Europa, met name in Spanje, door samenwerking en gedeelde investeringen te stimuleren.
Verbinding vanzelfsprekend maken
Van Gerner gelooft sterk in de kracht van regionale gemeenschappen. “Niet één boer hier en een andere daar, maar met elkaar verbonden gebieden die werken volgens gedeelde principes.” Het opschalen van regeneratieve landbouw vraagt om een collectieve aanpak, waarbij banken, overheden en ngo’s samenwerken.
Als we regeneratieve landbouw willen opschalen, moeten we de financiële puzzel samen oplossen,” benadrukt Van Gerner. “Waar verschillende geldstromen samenkomen en boeren niet alleen worden gelaten. Het vraagt om moed, verbinding en lange termijn commitment. Maar het is mogelijk – als we durven boven het kortetermijndenken uit te stijgen.”
Een gedeelde toekomst bouwen
De transitie naar regeneratieve landbouw is niet alleen een kwestie van techniek of wilskracht, maar vooral van financiële samenwerking. Het vraagt om een brug tussen de realiteit van boeren en de logica van financiers. Alleen door gezamenlijk te investeren – in kennis, risicodeling en lange termijnperspectief – kan de landbouwtransitie echt van de grond komen.
Want, zoals Van Gerner het samenvat: “Het opschalen van regeneratieve landbouw in Europa vereist gedeelde investeringen en een brug tussen de realiteit van boeren en financiële logica om duurzame verandering te bewerkstelligen.”
Nieuwsgierig of wil je meer weten? Bezoek de website van RAAP! of vind meer informatie over regeneratieve landbouw op theregenerativecommunity.eu.
Nederland Voedselland publiceert verhalen over transities binnen het Nederlandse voedselsysteem. Eerlijke verhalen over kleine en grote stappen, en over misstappen. We kijken buiten de grens, in ons land, en bij ons thuis.
